De kunst van het Gewoon Doen

Over de zin en de onzin van verandermanagement

Auteur Hielkje ten Cate

In mijn hoedanigheid als zelfstandige supervisor en coach ben ik graag op de hoogte van de bewegingen op de arbeidsmarkt.  Ik bezoek derhalve regelmatig digitale vacaturebanken en lees de personeelsadvertenties in de zaterdagkrant. Tijdens deze uitstapjes waan ik mij even in een andere wereld.

Het is de wereld van de tools en de targets, van innovaties en veranderingen,

van uitdagingen en competenties.

Zo stuitte ik onlangs op de volgende advertentie van een kliniek in Nijmegen:

Gevraagd: Hoofd schoonmaak M/V.

Het hoofd schoonmaak is verantwoordelijk voor het goed functioneren van de afdeling schoonmaak. U geeft leiding aan de teamleiders en coördineert de werkzaamheden.

Onlangs is gestart met het veranderingstraject naar meer resultaatgerichte schoonmaak.

In dit veranderingstraject vervult u een voortrekkersrol.

U heeft een opleiding op HBO-niveau met enige jaren leidinggevende ervaring, bij voorkeur in de schoonmaak.

Wat stel ik me hierbij voor: Een extern onderzoeksbureau heeft de balans opgemaakt: Het is in de kliniek in Nijmegen niet schoon.  Dit vraagt om een innovatieve aanpak. Vanaf nu moet alles anders. Er wordt iemand aangesteld om voor de schoonmaaktroepen uit te lopen. Deze HBO- er besluit om met elke individuele schoonmaker een gesprek te voeren en daarbij gebruik te maken van het kernkwadrantenspel van Daniel Ofman. Ligt de uitdaging van  schoonmaker X in het streeploos houden van het diepspoelreservoir, dan volgt daarop een trainingsaanbod. Mochten er meerdere schoonmakers zijn met dezelfde ambitie, dan kan een bureau ingehuurd worden om een In- companytraining ‘streeploos reinigen’ te verzorgen. Om kosten te besparen zal dan ook worden ingezet op effectief communiceren, zodat  bij onvoldoende resultaat betreffende schoonmaker door collega’s of leidinggevende kan worden aangespoord tot betere prestaties.

De volgende stap ligt in het formeren van teams rondom een schoonmaakitem. Zo is er het team Tools, het team Spoeltechniek en het team Afvalverwerking.

De teams worden samengesteld door het invullen van de Belbinrollentest, zodat elk type evenredig is vertegenwoordigd. Een schoonmaakteam is erg gebaat bij de ‘afmaker’ tenslotte, maar die kan zich ook verliezen in de détails van het restafval en dat gaat weer ten koste van het overzicht en de efficiency. De ‘brononderzoeker’ is handig voor de analyse van de aangekoekte resten, maar verdoet teveel tijd met het schoonmaken van zijn nagels als zijn klus is geklaard. De ‘bedrijfsman’ is onontbeerlijk met zijn daadkracht en discipline, maar wil van een nieuw schoonmaakmiddel op de markt niets weten. En voor de goede sfeer in het team heb je het meeste te verwachten van de ‘groepswerker’, maar tevéél gezelligheid komt de resultaatgerichtheid ook niet ten goede.

In elk team wordt een teamleider gekozen, die verantwoordelijk is voor het halen van de targets van zijn eigen team. Hij coördineert, budgetteert en delegeert.

Elk team is nu ook baas over eigen budget. Dit vraagt van de schoonmakers een gedegen rekenkundige kennis, die kan worden bijgespijkerd met behulp van een on-line rekenprogramma.

ICT-vaardigheden horen vanaf nu tot de gewenste competenties.

Die competenties zijn vastgelegd in een competentieprofiel en elk schoonmaker kan zichzelf nu scoren in de categorieën basis, ervaren en excellent. Zijn vorderingen houdt hij bij in een digitaal portfolio. Kan schoonmaker X uit het eerste voorbeeld in het functioneringsgesprek met zijn leidinggevende aantoonbaar maken, dat hij inderdaad in staat is om het dieptereservoir gedurende een maand streepvrij te houden, dan heeft hij zijn persoonlijke target gehaald. Heeft hij bovendien laten zien zich de feedback van zijn teamleider aan te trekken en goed samen te kunnen werken, dan ziet hij dat terug op zijn volgende loonstrookje.

De teamleiders Tools, Spoeltechniek en Afvalverwerking komen eens per maand bij elkaar voor intervisie om daar hun werkproblemen te bespreken. De HBO- er begeleidt deze bijeenkomsten en draagt er zorg voor dat er van elkaar wordt geleerd.

Een kwestie van gewoon doen of van gewoon doen?

Eerder gepubliceerd in het Nederlands Tijdschrift voor Coaching, (nr.4 2006)