Van allergie naar kwaliteit.

Auteur: Peta Twijnstra

De vraag aan de deelnemers van een teamcoaching is de volgende:
“Met wat voor mensen heb je vaak moeite? Wat is je allergie?”.
(Afhankelijk van de deelnemers en het doel van de teamcoaching kun je hier in plaats van ‘mensen’ zeggen: cursisten, cliënten, bewoners, collega’s, leidinggevenden……).
Als de deelnemers even de tijd hebben gehad hier over na te denken is de vraag aan hen: “Neem een concrete situatie in gedachten waarin je met zo’n persoon te maken had”.

Het team wordt opgesplitst in groepjes van 3 of 4 personen. Om de beurt vertellen de teamleden hun situatie. Een deelnemer van een team dat ik coach vertelt zijn situatie. Hij is docent op een sportacademie. “ Ik heb een cursist die zich moeilijk aan afspraken houdt. Als we hem, vanuit onze rol als docent, op regels en afspraken wijzen wordt hij boos en gaat hij weg. Zo heeft hij bijvoorbeeld nooit sportschoenen mee als hij de sporthal in komt. Onze regel is dat cursisten de hal alleen mogen betreden met sportschoenen. Hij komt met zijn gewone schoenen binnen en dan ben ik al blij dat hij er is, dan groet ik hem even en spreek ik hem niet aan op zijn schoenen. Ik weet ook dat anderen dat vaak genoeg gedaan hebben en dat hij dan helemaal niet meer op de les verscheen. Als ik hem er naar vraag zegt hij dat hij de sportschoenen vergeten is, dat hij ze niet heeft, dat hij het niet wist. Ik vind het belangrijk om een goed contact met mijn leerlingen te hebben en daarom laat ik het oogluikend toe.Ik voel me machteloos weet niet wat ik moet doen en doe dus maar niks.”


Tot zover de situatie. De andere groepsleden mogen nog wat vragen stellen om de situatie helder te krijgen en dan zet de groep de volgende stap:
Ze pakken een flap en zetten de naam van de inbrenger op de flap. Ze schrijven op die flap alle kwaliteiten van de inbrenger rond zijn naam. Het is even wennen een moeilijke situatie horen en dan kwaliteiten gaan benomen. Maar ze hebben meer dan 20 kwaliteiten gehoord:
Betrokken (hij toont immers interesse in de cursist en vind het belangrijk om contact te houden), zorgvuldig (hij denkt erover na hoe hij de cursist kan aanpakken), bedachtzaam: (hij reageert niet zomaar impulsief), vriendelijk, geduldig, weloverwogen, reflectief, gevoelig………..

De inbrenger is verrast. Dat anderen zoveel kwaliteiten horen in dit verhaal terwijl hij niet tevreden is over hoe hij het tot nu toe heeft gedaan. Het team ontdekt dat je verschillend naar situaties kan kijken. Kijken naar je collega’s vanuit kwaliteiten i.p.v. vanuit allergieën levert meer respect op voor elkaar en zal uiteindelijk ook leiden tot een andere teamcultuur.

Deze werkvorm kan een aanzet zijn tot een vervolg:
 Kies een kwaliteit van je flap en ga bij je collega’s op zoek naar situaties waarin je die kwaliteit volgens hen hebt ingezet.
 Benoem wat je allergie precies is en maak van daaruit een kernkwadrant.
 Wat is je wenselijke gedrag en welke kwaliteit zou je daarvoor meer moeten gaan ontwikkelen?
 Bij individuele coaching zal het in eerste instantie voor de cliënt lastig zijn om zijn kwaliteiten te benoemen in een situatie die voor hem een probleem is. Als hij dat met behulp van de coach toch gaat doen dan kan dat een mooi effect geven.

In bovenstaande cases kiest de deelnemer er voor om zijn betrokkenheid te vergroten en nog meer in te zetten. Hij besluit de cursist uit te nodigen voor een gesprek en eens op zoek te gaan naar wat er nu echt aan de hand is.